الملا فتح الله الكاشاني
20
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
غير آن لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ براى آنست كه تا بدانند كه حق تعالى يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ ميداند آنچه در آسمانهاست و آنچه در زمين است خلاصه معنى آنست كه چون مطلع شديد در حكمت بر تعيين كعبه براى قيام مردمان و آنچه در حج است از طرق مناسك و كيفيت آن هر آينه على الاجمال دانستيد كه حق تعالى عالم است به آنچه در آسمانها و زمينهاست از جواهر و اجسام و اعراض بر وجه كلى و جزئى وَ أَنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ و نيز براى آنست بدرستيكه حق تعالى بر همه چيز داناست پس آنچه مقرر مىكند از حلال و حرام از روى علم و حكمت است و اين تعميم بعد از تخصيص است . اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ بدانيد بدرستى كه خدا سخت عقوبت است مر كسى را كه ارتكاب محارم او كند وَ أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ و اينكه خدا آمرزگار و مهربانست بر كسى كه از محرمات بپرهيزد . ما عَلَى الرَّسُولِ نيست بر رسول إِلَّا الْبَلاغُ مگر رسانيدن احكام بر مكلفان تا ايشانرا عذرى نماند وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما تَكْتُمُونَ و خداى تعالى ميداند آنچه آشكارا مىكند و آنچه پنهان ميسازيد از تصديق و تكذيب همه را بر وفق آن جزا خواهد داد . قُلْ لا يَسْتَوِي الْخَبِيثُ وَ الطَّيِّبُ بگو مساوى نيست پليد و پاك و حرام و حلال وَ لَوْ أَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيثِ و اگر بشگفت آرد تو را بسيارى پليد چه اعتبار جودت و زوايدت دارد نه قلت و كثرت فَاتَّقُوا اللَّهَ پس بترسيد از خدا در استحلال محرمات و اختيار آن بر محالات يا أُولِي الْأَلْبابِ اى خداوندان عقلهاى صافى لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ شايد كه شما رستگار شويد مرويست كه بعضى از حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم سؤالها ميكردند حضرت به جهت كثرت سؤال در غضب شده بر بالاى منبر رفت و خطبه بليغ بخواند و فرمود كه مرا سؤال نكنند از چيزى مگر كه جواب گويم مردى كه مطعون بود در نسب برخاست و گفت يا رسول اللّه پدر من كيست فرمود خراقة بن قيس مردى ديگر گفت پدر من كجاست گفت در دوزخ پس فرمود به حق خدائى كه جان من بامر اوست كه در اين ساعت بهشت و دوزخ در برابر من تصوير كردند و من در او مينگرم و اهل آن را ميبينم و يافتم كه كدام از شما در بهشت باشد و كدام در دوزخ اگر ميگويم از سؤال پشيمان ميشويد حق تعالى اين آيه فرستاد كه . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اى كسانى كه گرويدهايد لا تَسْئَلُوا عَنْ أَشْياءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ مپرسيد از چيزهائى كه اگر ظاهر كرده شود براى شما جواب آن تَسُؤْكُمْ اندوهگين